อัญชัน

ชื่อทั่วไป : อัญชัน
ชื่ออื่น : แดงชัน เอื้องชัน Asian pigeon – wings, Blue pea, Butter fly pea
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Clitorea ternatea Linn.
ชื่อวงศ์ : Leguminosae (Fabaceae) – Papilionoideae
ชื่อพ้อง : -
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์: ไม้เลื้อยล้มลุกยาว 4-5 เมตร ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ เรียงสลับใบย่อย 5-7 ใบรูปวงรีกว้าง 1.5-4 ซม. ยาว 2-6 ซม. โคนใบแหลมหรือมน ปลายใบกลมหรือแหลม เส้นใบ 6 คู่ ก้านใบยาว 1-3 ซม. หูใบรูปใบหอก ยาว 5-10 มม. ดอกเดี่ยวหรือออกเป็นคู่ที่ซอกใบ สีขาวชมพูหรือน้ำเงิน ก้านดอกยาว 4 มม. ใบประดับรูปใบหอก ยาว 4 มม. ใบประดับย่อยรูปโล่หรือรูปวงรีปลายมน ยาว 8 มม. ก้านดอกย่อยยาว 6 มม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบเชื่อมติดกันแยกเป็นแฉก กลีบดอกรูปดอกถั่ว ฝักกว้าง 1 ซม. ยาว 10 ซม. ผิวมีขนละเอียด ปลายเป็นติ่งหนาม มีเมล็ดรูปไต 5-10 เมล็ด สีน้ำตาลหรือเกือบดำ

สรรพคุณ
ราก บำรุงดวงตา ทำให้ตาสว่าง แก้ตาเจ็บ แก้ปัสสาวะพิการ ขับปัสสาวะ แก้ปวดฟัน เป็นยาระบาย
รากและใบ แก้ตาฟาง ตาแฉะ
ดอก รักษาอาการผมร่วง แก้พิษต่างๆแก้ฟกบวม
เมล็ด เป็นยาระบาย

สารเคมี : adenosine , afzelin , aparajitin , arachidic acid ,astragalin ,campesterol ,cinnamic acid , clitorin ,dolphin ,linolenic acid ,nicotifolin ,oleic acid ,onin ,praline , quercetin,beta –sitosterol ,gamma-sitosterol ,stearic acid ,stigmasterol,tyrosine,valine

ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา
แก้ปวด ยาชาเฉพาะที่ ลดไข้ เสริมฤทธิ์ยานอนหลับ ลดปฏิกิริยาการตอบสนองต่ออันตราย ต้านการฝังตัวของตัวอ่อนที่ผนังมดลูกทำให้แมลงกินอาหารไม่ได้ ฆ่าพยาธิไส้เดือน ยับยั้ง tripsin ใช้เลี้ยงสัตว์ ลดการย่อยแป้ง และ bovine serum albumin ไม่ทำให้ไมโครโซมปกติ ยับยั้งการเกิดไมโครนิวเคลียส ยับยั้งแบคทีเรีย ยับยั้งเชื้อรา ฆ่าปลา
การทดสอบความเป็นพิษ พบว่าเมื่อฉีดสารสกัดส่วนที่อยู่เหนือดินด้วยแอลกอฮอล์ (95%) เข้าท้องหนูขาว ในขนาด 460 มก/กก พบว่าเป็นพิษ และเมื่อฉีดสารสกัดพืชส่วนที่อยู่เหนือดินด้วยเอธานอลและน้ำ(1:1) เข้าช่องท้องหนูถีบจักร พบว่าขนาดที่ทำให้หนูตายเป็นจำนวนครึ่งหนึ่งคือ 1 ก/กก