สะค้าน

ชื่อทั่วไป : สะค้าน
ชื่ออื่น : ตะค้านเหล็ก, ตะค้านหยวก
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Piper ribesioides Wall.
ชื่อวงศ์ : Piperaceae
ชื่อพ้อง : Piper sumatranum C.DC.


ลักษณะทางพฤกษศาสตร์: ไม้เถา เลื้อยเกาะอิงอาศัย ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไข่แกมขอบขนาน โคนใบรูปหัวใจหรือมน ปลายใบแหลม กว้าง 7.5 – 10ซม. ยาว 15 – 20ซม. เส้นใบ 8 – 9 คู่ ดอกช่อเชิงลด แยกเพศ ดอกช่อตัวผู้รูปขอบขนาน ดอกช่อตัวเมีย ยาวประมาณ 7.5ซม. ยอดเกสรตัวเมีย 3 อัน ผลเมล็ดเดียวแข็ง รูปทรงกลม สีแดง


สรรพคุณ
ราก แก้ไข้อันประกอบไปด้วยหืด แก้หืด ขับเหงื่อ แก้ลมอันเกิดจากกองธาตุพิการ
เถา ขับลม แก้จุกเสียด แก้ในกองลม แก้ลมอันเกิดในกองธาตุและสมุฏฐาน แก้วาโยธาตุ 6 ประการ แก้เสมหะและเลือด แก้ธาตุพิการ แก้ท้องเสีย แก้ปวดท้อง เจริญอาหาร บำรุงธาตุ
ใบ แก้ลมในกองเสมหะ แก้ลมในกองโลหิต แก้แน่นในอก ขับเสมหะ คุมกำเนิด
ดอก แก้ลมอันมีพิษ ได้แก่ ลมอัมพฤกษ์ ลมปัตคาด ลมพรรดึก
ผล แก้ลมอันแน่นในทรวง
ทั้งห้า บำรุงธาตุ แก้ท้องเสีย แก้ธาตุพิการ แก้ปวด ท้องแน่นจุกเสียด ขับผายลม
ไม่ระบุส่วนที่ใช้ ขับลม บำรุงธาตุ แก้ลมในกองเสมหะและโลหิต แก้ไข้ แก้หืด แก้ลมแน่นในทรวง


สารสำคัญ : Aristolactam, N- methyl; senediol; stearic acid